Gitaar elektronica repareren: de juiste werkplek en het juiste gereedschap

Een elektrische gitaar bestaat natuurlijk niet alleen uit hout en snaren. Zonder goed werkende elektronica komt er immers geen geluid uit je gitaar. De verbindingen tussen de elementen, potmeters, schakelaar en jackaansluiting moeten daarom goed blijven functioneren. In dit blog bespreken we hoe je een geschikte werkplek inricht en welk gereedschap je nodig hebt, om aan de elektronica van je gitaar te kunnen werken.

Een geschikte werkplek voor gitaarreparaties

Voordat je aan een reparatie begint, is het belangrijk dat je gitaar stabiel en veilig ligt. Zorg daarom allereerst voor een stevige werktafel met voldoende verlichting erboven.

Gebruik daarnaast een zachte werkmat om de lak van je gitaar te beschermen. Ook is het prettig om een neckrest, oftewel een halssteun, te gebruiken. Hiermee ondersteun je de hals en voorkom je dat de gitaar tijdens het werken gaat schuiven. Vervolgens zorg je dat je voldoende ruimte hebt, om je gereedschap overzichtelijk naast je neer te leggen. Zo hoef je tijdens de reparatie niet mis te grijpen en voorkom je dat een tang, schroevendraaier of ander gereedschap te dicht bij de gitaar ligt en de lak kan beschadigen.

Gereedschap om de gitaar te openen

Welke schroevendraaier of dopsleutel je nodig hebt, hangt af van je gitaar. Niet iedere elektrische gitaar gebruikt namelijk dezelfde maten. Controleer daarom vooraf welk gereedschap geschikt is voor jouw gitaar, zodat je schroeven en moeren niet beschadigt. Bekijk hier alle beschikbare gereedschappen en gereedschapssets. Hieronder een voorbeeld van mijn gitaar werkplaats.

Afbeelding: mijn eigen gitaar werkplaats

Gereedschap voor soldeerwerk

Voor het soldeerwerk heb je een goede soldeerbout en soldeertin nodig. Eventueel kun je ook een tinzuiger gebruiken om overtollig soldeertin te verwijderen wanneer je een soldeerverbinding tegenkomt waarop eerder te veel tin is aangebracht. 

Een tinzuiger is handig, maar voor eenvoudige soldeerwerkzaamheden niet per se noodzakelijk. Een belangrijke waarschuwing: gebruik bij het solderen van gitaarelektronica nooit S39 als vloeimiddel. S39 is agressief en kan na verloop van tijd corrosie veroorzaken aan de elektronica. Gebruik hiervoor uitsluitend soldeertin dat geschikt is voor elektronica. Bekijk de onderstaande afbeelding maar eens.

Gereedschap voor controle en foutopsporing

Een multimeter kan handig zijn om verbindingen en onderdelen door te meten. Bij krakende potmeters of elementschakelaars is contactspray vrijwel onmisbaar. Hiermee kun je vervuilde contacten reinigen en het gekraak vaak verhelpen. Dit zijn bewegende onderdelen die af en toe wat onderhoud nodig hebben. Wanneer reinigen niet meer helpt, kun je ze uiteraard vervangen.

Wanneer potmeters of schakelaars sterk verouderd of versleten zijn, kun je deze uiteraard vervangen. Let daarbij goed op hoe de bestaande bedrading is aangesloten en maak eventueel vooraf een duidelijke foto. Voor veel gitaren, zoals modellen van Fender, zijn bovendien complete bedradingsschema’s beschikbaar die je bij het vervangen van onderdelen kunt gebruiken.

Bij storingen in effectpedalen, versterkers en andere actieve elektronica kan ook een freezespray van pas komen. Hiermee koel je afzonderlijke componenten kort af, zodat temperatuurgevoelige storingen en defecte onderdelen gemakkelijker kunnen worden opgespoord.

Middelen voor reiniging en onderhoud

Tijdens reparaties en onderhoud komt vaak stof en ander vuil vrij. Verwijder dit eerst met een zachte borstel voordat je een doek of reinigingsmiddel gebruikt. Losse vuildeeltjes kunnen tijdens het poetsen namelijk kleine krasjes veroorzaken. Een smalle reinigingstool is handig voor moeilijk bereikbare plekken, zoals onder de snaren en rondom de brug, elementen en stemmechanieken.

Gebruik voor de body en andere gelakte delen een zachte microvezeldoek, eventueel in combinatie met een reinigingsmiddel dat geschikt is voor instrumenten. Breng vloeibare middelen bij voorkeur op de doek aan en niet rechtstreeks op de gitaar, zeker wanneer de elektronica of andere onderdelen zijn gedemonteerd.

Veilig werken aan de gitaar elektronica

Ten slotte nog een aantal tips om veilig aan de elektronica van je gitaar te werken:

• • Zorg voor een goede voorbereiding. Leg je gereedschap overzichtelijk neer en voorkom dat het onder of tegen je gitaar terecht kan komen. 
• • Maak voldoende foto’s voordat je bedrading of onderdelen loshaalt. Zo weet je later precies hoe alles aangesloten zat. 
• • Werk nooit aan een gitaar die nog op een versterker is aangesloten. 
• • Let goed op waar je de hete soldeerbout neerlegt. Hiermee kun je de lak van je gitaar gemakkelijk beschadigen.

Bron: GitaarVriend.nl, geschreven door Nunzio Napolitano