Hoe stem je een baritonukelele in de standaard GCEA-stemming?

Wil je jouw baritonukelele bespelen in de GCEA-stemming van een sopraan-, concert- of tenorukelele? Dat kan. Je hebt hiervoor in de meeste gevallen wel een speciale snarenset nodig. Een standaard set baritonsnaren simpelweg hoger stemmen is niet aan te raden. In dit artikel leggen we uit waarom en vertellen we welke snaren je hiervoor kunt gebruiken!

Wat is de standaard stemming van een baritonukelele?

Een baritonukelele wordt normaal gesproken gestemd in: D - G - B - E

Dit zijn dezelfde tonen als de vier hoogste snaren van een gitaar. Hierdoor wijkt een bariton af van de meeste andere ukeleles. Een sopraan-, concert- en tenorukelele wordt doorgaans gestemd in: G - C - E - A

Wil je op je bariton dezelfde GCEA-stemming gebruiken? Dan moeten de snaren dus anders worden gestemd.

Kun je een baritonukelele gewoon hoger stemmen?

In theorie kun je van DGBE naar GCEA gaan door iedere snaar een kwart hoger te stemmen:

D wordt G
G wordt C
B wordt E
E wordt A

Met een normale DGBE-snarenset voor bariton is dit echter geen goed idee. De snaren zijn gemaakt voor de lagere standaardstemming van een bariton. Wanneer je ze veel hoger opspant, neemt de snaarspanning sterk toe. Hierdoor kunnen snaren breken. Ook kan de snaarspanning onprettig hoog worden en kan de bespeelbaarheid van het instrument achteruitgaan.

Gebruik speciale GCEA-snaren voor baritonukelele

Wil je jouw bariton in GCEA stemmen? Kies dan voor een snarenset die speciaal voor een baritonukelele in GCEA-stemming is ontwikkeld.

Deze snaren houden rekening met de langere mensuur van een bariton. De snaardiktes en materialen zijn afgestemd op de hogere GCEA-stemming, zodat je niet dezelfde hoge spanning krijgt als wanneer je een gewone baritonset omhoog zou stemmen.

Een bekend voorbeeld is de Aquila 23U New Nylgut Baritone GCEA High G. Deze snarenset is bedoeld voor een baritonukelele die je in GCEA wilt stemmen. Wil je liever een Low G-stemming? Dan kun je ook kiezen om de Aquila 23U set te combineren met de de Aquila 49U lage G-snaar. Zo behoud je de GCEA-stemming, maar krijg je een groter bereik in de lage tonen en een wat voller klankkarakter.

Een ander alternatief is de Aquila 117U Lava Series Baritone GCEA High G. Ook deze set is gemaakt voor GCEA-stemming op een baritonukelele.

High G of Low G?

Bij het kiezen van GCEA-snaren kom je vaak de termen High G en Low G tegen.

Bij High G is de G-snaar hoger gestemd dan de C-snaar. Dit wordt ook wel re-entrant stemming genoemd en zorgt voor het herkenbare, traditionele ukelelegeluid.

Bij Low G wordt een lagere G gebruikt. Hierdoor lopen de tonen van de snaren meer van laag naar hoog. Dit geeft een groter laag bereik en een ander klankkarakter.

Kan ik gewone tenorsnaren gebruiken op een bariton?

Dit raden we niet aan. Een baritonukelele heeft normaal gesproken een langere mensuur dan een tenorukelele. Een standaard set tenorsnaren is ontworpen voor die kortere mensuur.

Daardoor kunnen gewone tenorsnaren te kort zijn of op een bariton niet de gewenste snaarspanning geven. Kies daarom voor een set waarop duidelijk wordt aangegeven dat deze geschikt is voor een baritonukelele in GCEA-stemming.

Kan ik daarna dezelfde akkoordgrepen gebruiken als op een tenorukelele?

Ja. Dit is voor veel spelers juist de belangrijkste reden om een bariton in GCEA te stemmen.

Wanneer je bariton daadwerkelijk in GCEA staat, kun je dezelfde akkoordvormen gebruiken als op een sopraan-, concert- of tenorukelele in GCEA. Speel je bijvoorbeeld de bekende C-akkoordgreep, dan hoor je ook een C-akkoord.

Dat maakt een GCEA-snarenset interessant als je gewend bent aan een gewone ukelele, maar graag het grotere formaat en het karakter van een bariton wilt gebruiken.

Wat is Chicago tuning?

DGBE wordt bij bepaalde instrumenten ook Chicago tuning genoemd. Voor een baritonukelele is DGBE echter simpelweg de gebruikelijke standaardstemming.

De onderlinge intervallen van DGBE zijn hetzelfde als die van GCEA. Daardoor kun je dezelfde akkoordvormen gebruiken. De akkoorden klinken alleen in een andere toonsoort. Een akkoordvorm die op een GCEA-ukelele een C-akkoord oplevert, klinkt op een DGBE-gestemde bariton bijvoorbeeld als een G-akkoord.

Wil je dat de akkoordgrepen ook daadwerkelijk dezelfde akkoordnamen en toonhoogtes opleveren als op je tenorukelele? Dan heb je GCEA-stemming nodig.

Welke snaren heb je nodig?

Wil je jouw baritonukelele omzetten van DGBE naar GCEA? Let dan vooral op de volgende punten:

• ● Kies snaren die specifiek geschikt zijn voor een baritonukelele
• ● Controleer of GCEA als stemming wordt aangegeven
• ● Kies tussen High G en Low G, afhankelijk van het gewenste geluid
• ● Gebruik niet zomaar een standaard DGBE-baritonset en stem deze veel hoger
• ● Gewone tenorsnaren zijn niet automatisch geschikt voor de langere mensuur van een bariton

Met de juiste snarenset kun je dus prima genieten van het formaat en geluid van een baritonukelele, terwijl je de vertrouwde GCEA-stemming en akkoordgrepen van je tenor-, concert- of sopraanukelele behoudt.