Hoe vaak moet je gitaarsnaren vervangen, en wanneer moet je afstellen?

Snaren vervangen is voor de meeste gitaristen een routineklusje. Oude snaren doorknippen, nieuwe snaren erop, stemmen, klaar. Maar is het echt zo simpel? Achter die simpele handeling zitten vragen die de reparateurs in de werkplaats van Gitaar Afstellen Nederland voortdurend voorbij horen komen: hoe vaak moet dat eigenlijk, waarom breken snaren steeds op dezelfde plek, en waarom voelt je gitaar na een verse set soms ineens anders aan dan ervoor? Al deze vragen beantwoorden we hieronder. Ook leggen we uit hoe je zorgt dat je gitaar correct is afgesteld, zodat je snaren zo lang mogelijk goed blijven klinken.

Vier vragen om te checken of je snaren aan vervanging toe zijn

• • Verkleuring – zie je een dof, grijzig oppervlak in plaats van glanzend metaal?
• • Vuil – voelt de snaar stroef aan wanneer je er overheen glijdt met je vinger?
• • Minder sustain – sterven klanken sneller weg dan je gewend bent?
• • Moeite met stemmen – ontstemt je snaar telkens weer opnieuw?

Vaker dan twee keer ja? Grote kans dat je snaren aan vervanging toe zijn. Geen zorgen, wij leggen je uit hoe je zorgt dat je snaren voortaan langer mee zullen gaan.

Vuistregels per snaartype

Speel je dagelijks, of treed je regelmatig op? Dan raden we aan om snaren maandelijks te vervangen. Speel je slechts een paar keer per week, dan is elke één tot twee maanden een goed ritme, zolang ze niet zichtbaar corroderen. Wil je een set snaren zo lang mogelijk mee laten gaan? Kies dan voor zogeheten coated snaren, deze zijn voorzien van een beschermende laag. Dit type snaren kun je gerust twee tot drie maanden laten zitten, zelfs bij intensief gebruik.

Wil je minder vaak van snaren wisselen? Dan zijn coated snaren de beste investering.

Waarom snaren steeds op dezelfde plek breken

Dit is zelden toeval. Er zijn drie plekken waar snaren het vaakst breken: bij de stemmechanieken, bij de topkam en bij het zadel of de brug. Elk heeft een eigen oorzaak.

• • Bij de stemmechanieken – meestal een scherp randje aan de stemas.
• • Bij de topkam – een sleuf die niet goed is uitgesneden geeft frictie, waardoor de snaar bij elke bend of stembeurt een beetje beschadigd raakt.
• • Bij het zadel of de brug – vaak door scherpe randjes in de zadels, veelvoorkomend bij gitaren met 'Tune-O-Matic' bruggen.

Breekt een snaar keer op keer exact op dezelfde plek, dan is dat een signaal dat er iets aan het hardware zelf mankeert, niet aan de snaar. Even voelen (voorzichtig!) op de verdachte plek onthult vaak al een scherp randje.

Afbeelding: Let goed op bij Tune-O-Matic bruggen, deze staan bekend om hun scherpe randjes.

Flatwound versus roundwound snaren: levensduur

Flatwound snaren hebben een gladde, vlakke buitenwikkeling in plaats van de geribbelde wikkeling van roundwound snaren. Daardoor kan vuil zich veel minder makkelijk vastzetten tussen de windingen, wat flatwounds in de praktijk vaak twee tot drie keer langer laat meegaan dan een vergelijkbare roundwound set. De prijs die je daarvoor betaalt: een wat doffe, ronde klank. Hierdoor zijn flatwounds zeer populair bij bassisten en jazzgitaristen. Sterker nog, veel bassisten beweren dat jarenoude flatwounds beter klinken dan gloednieuwe.

Afbeelding: Een populaire jazzgitaar met flatwound snaren: een knalrode Collings I35LC

Waarom een nieuwe set om een nieuwe afstelling vraagt

Snaren oefenen een behoorlijke trekkracht uit op de gitaarhals. Ga je van een lichtere naar een zwaardere set – bijvoorbeeld van .009" naar .010" bij een elektrische gitaar, of van 'normal' naar 'medium' tension bij een klassieke gitaar - dan trekt de hals merkbaar meer krom. Bij een lichtere set ontspant de hals juist iets. Elk van deze veranderingen vraagt om een nieuwe afstelling van de hals, wat gebeurt door het aandraaien van de truss rod. Bij een te kromme hals draai je deze boller door de truss rod vaster aan te draaien, met de klok mee. Bij een te bolle hals werkt het precies andersom. Bij akoestische en klassieke gitaren is de impact van een nieuwe set vaak iets subtieler dan bij elektrische gitaren, dus let goed op hoeveel correctie de hals daadwerkelijk nodig heeft. Dit zie je het beste door te kijken naar de relief bij de zevende fret.

Waarom een nieuwe gitaar afgesteld moet worden

In de fabriek worden gitaren meestal voorzien van een standaard setje snaren met een gemiddelde dikte, op basis waarvan ze afgesteld worden. Vervolgens vliegen deze gitaren de halve wereld over, waarna ze gemiddeld enkele maanden in de winkel liggen. Hout is erg gevoelig voor veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid. Na de aanschaf van een nieuwe gitaar, is het daarom verstandig om deze opnieuw af te laten stellen. Bovendien droogt hout vrij snel uit, waardoor het op termijn scheurtjes kan vertonen. Conditioneer daarom het fretboard met een geschikte olie, installeer een frisse snarenset en controleer de stand van de hals en brugzadels.