Veelgestelde vragen over gitaarsnaren vervangen, levensduur en slijtage

Gitaarsnaren slijten, dat is een gegeven. Maar hoe haal je het maximale uit je snaren? Dat is een vraag die veel gitaristen zichzelf stellen. Vaak speelt ook de prijs een rol. Als geld geen rol speelt, kun je je snaren immers zo vaak vervangen als je wilt.

Na verloop van tijd heeft slijtage invloed op zowel de klank als de stemvastheid van je gitaar. Oude snaren kunnen dof gaan klinken en zorgen er soms voor dat je gitaar minder goed op stemming blijft. Gelukkig zijn er verschillende manieren om de levensduur van je gitaarsnaren te verlengen en vervanging zo lang mogelijk uit te stellen.

In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het vervangen van gitaarsnaren, slijtage en onderhoud.

Hoe vaak moet je gitaarsnaren vervangen?

Hoe vaak je gitaarsnaren moet vervangen, hangt sterk af van wat voor speler je bent. Speel je dagelijks op dezelfde gitaar, een paar keer per week of slechts af en toe? Dat maakt een groot verschil voor de levensduur van je snaren.

Ook je speelstijl speelt een rol. Gitaristen die veel bends maken, stevig aanslaan of regelmatig solo's spelen, zullen hun snaren doorgaans sneller laten slijten dan iemand die voornamelijk akkoorden speelt. Dat betekent niet dat snaren bij een rustige speelstijl niet slijten, maar het proces verloopt vaak wat langzamer.

Daarnaast is er nog een belangrijke factor: transpiratie. Heb je snel last van zweterige handen, dan zullen je snaren doorgaans sneller oxideren en hun frisse klank verliezen. 

Gelukkig zijn er manieren om dit proces te vertragen. Door je snaren goed te onderhouden en na het spelen schoon te maken, kun je de levensduur vaak aanzienlijk verlengen. Daar komen we later in dit artikel nog op terug.

Afbeelding: oude snaren, roest zichtbaar op plain steel snaren

Afbeelding: oude snaren, roestplekken zichtbaar op omwonden snaren

Hoe weet je dat je gitaarsnaren versleten zijn?

Versleten gitaarsnaren herken je vaak aan verschillende signalen. Het meest opvallend is dat de klank minder helder wordt. De sprankeling en definitie verdwijnen langzaam, waardoor je gitaar doffer gaat klinken dan je gewend bent.

Ook het stemmen van de gitaar kan lastiger worden. Oude snaren blijven soms minder goed op stemming en reageren minder voorspelbaar tijdens het stemmen.
Visueel zijn er vaak ook aanwijzingen. Denk aan verkleuring, aanslag of vuil op de snaren. Zeker als je normaal gesproken je snaren goed onderhoudt, kunnen dit duidelijke tekenen van slijtage zijn.

Het lastige is dat slijtage een geleidelijk proces is. Als je altijd op dezelfde gitaar speelt, merk je vaak niet hoe sterk de klank achteruit is gegaan. Pas wanneer je een nieuwe set snaren monteert, of een andere gitaar met verse snaren bespeelt, valt het verschil ineens op. Vooral beginnende gitaristen hebben hier soms moeite mee, omdat zij nog niet precies weten hoe een frisse set snaren hoort te klinken.

Waarom klinken mijn gitaarsnaren dof?

Doffe gitaarsnaren worden meestal veroorzaakt door een ophoping van zweet en vuil. Daarnaast zorgt oxidatie ervoor dat oudere snaren boventonen verliezen, waardoor ze minder helder klinken. Het regelmatig reinigen van je snaren kan helpen om de klank langer fris te houden. Uiteindelijk komt er echter een moment waarop vervangen de enige oplossing is.

Waarom stemmen mijn gitaarsnaren niet meer goed?

Afgezien van een snaar die slecht is opgewonden op de stemmechaniek-as, zullen oude snaren na verloop van tijd ook ongelijk rekken. Hierdoor wordt stemmen lastiger en zul je merken dat je gitaar sneller ontstemt.

Let daarnaast ook op beschadigingen aan de snaar, zoals knikken (zoals in onderstaande afbeelding), rafels of slijtageplekken. Ook hierdoor kan een snaar moeilijker zuiver op stemming blijven.

Afbeelding: knik in de snaar

Afbeelding: snaar onjuist om mechaniek

Afbeelding: snaar onnodig om mechaniek gewonden

Tot slot kunnen slijtage of bramen in de brug of topkam voor stemproblemen zorgen. De snaar schuurt hier voortdurend langs en kan daardoor blijven hangen, waardoor de stemming minder stabiel wordt.

Hoe verleng je de levensduur van gitaarsnaren?

Om te beginnen helpt het om met schone handen gitaar te spelen. Daarnaast heeft niet iedereen evenveel last van transpiratie. Sommige gitaristen hebben meer last van zweethanden, waardoor snaren sneller vervuilen en oxideren. In dat geval is het extra belangrijk om je snaren na het spelen goed af te vegen met een schone doek.

Gebruik je je gitaar een tijdje niet, bijvoorbeeld tussen repetities, optredens of gigs door, berg hem dan op in een koffer of hoes. Dit helpt om vuil, vocht en stof weg te houden van de snaren. Je kunt ook kiezen voor gecoate snaren. Deze zijn beter beschermd tegen vuil en corrosie en gaan daardoor vaak langer mee dan standaard snaren. Nadeel is wel, dat ze wat duurder zijn.

Tot slot is goed onderhoud belangrijk. Naast het afvegen van je snaren zijn er speciale reinigingsmiddelen verkrijgbaar, zoals de Dunlop String Cleaner, waarmee je vuil en aanslag kunt verwijderen. Hoewel onderhoud slijtage niet volledig voorkomt, kan het de levensduur van je snaren wel aanzienlijk verlengen. Tijdens het stemmen is het ook verstandig een smeermiddel aan te brengen op de topkam. Zo glijdt de snaar beter over de kam en blijft hij beter op stemming

Afbeelding: Dunlop Ultraglide snaar schoonmaakmiddel

Afbeelding: smeer je topkam voor een betere stemstabiliteit

Welke gitaarsnaren gaan het langst mee?

Dit is een vraag die veel gitaristen zichzelf stellen. Als je puur naar de snaar kijkt, dus los van onderhoud en spelstijl, gaan gecoate snaren doorgaans langer mee dan niet-gecoate snaren. Deze zijn verkrijgbaar voor praktisch alle instrumenten, waaronder elektrische gitaar, klassieke gitaar, western/steelstring gitaar en basgitaar.

De speciale coating beschermt de snaar beter tegen vuil, zweet en corrosie, waardoor de klank langer helder blijft. Het nadeel is wel dat gecoate snaren vaak duurder zijn in aanschaf. Of ze de meerprijs waard zijn, hangt vooral af van hoeveel je speelt en hoe snel je huidige snaren slijten.

Moet je alle gitaarsnaren tegelijk vervangen?

In de meeste gevallen vervang je alle gitaarsnaren tegelijk. Oude en nieuwe snaren klinken namelijk verschillend, waardoor de balans in klank en speelgevoel verloren kan gaan wanneer je slechts één snaar vervangt.

Een uitzondering kan zijn wanneer een snaar breekt terwijl de complete set nog vrij nieuw is. In dat geval is het vaak prima om alleen de gebroken snaar te vervangen.

Bron: GitaarVriend.nl, geschreven door Nunzio Napolitano